- Het opvoeden is een verantwoordelijkheid en een amanah -

Door: Said Amrani

Alle lof is aan Allah, we zoeken Zijn hulp en Zijn vergeving. We zoeken toevlucht tot Allah voor het kwaad van onze zielen en van onze slechte daden. Wie Allah leidt, zal nooit misleid worden, en wie Allah laat dwalen, kan door niemand geleid worden. Ik getuig dat er geen god is dan Allah en ik getuig dat Mohammed صلى الله عليه وسلم Zijn dienaar en Boodschapper is.

{O jullie die geloven, vreest Allah vol ware godsvrees voor Hem, en sterft niet anders dan als moslims.}

{O mens, vreest jullie Heer die jullie schiep uit één enkele ziel (en die) daaruit zijn echtgenote schiep en uit hen beiden vele mannen en vrouwen deed voortkomen. En vreest Allah in wiens naam jullie elkaar (om hulp) vragen en (onderhoudt) familiebanden. Voorwaar, Allah is de waker over jullie.}

{O jullie die geloven, vreest Allah en spreekt het ware woord.}

Voorwaar, het meest waarachtige Woord is het Woord van Allah en de beste leiding is de leiding van Muhammed صلى الله عليه وسلم. En de slechtste zaken zijn de vernieuwde zaken. En elk vernieuwde zaak is een innovatie. En elke innovatie is een dwaling. En elke dwaling is in het Hellevuur.

Voorts:

Het gezin is een belangrijk onderwerp dat je van verschillende kanten kunt belichten. Het is echter niet mogelijk al deze kanten te bespreken in één preek. Wat we onder de aandacht zullen brengen is het besef dat het opvoeden van kinderen een belangrijke zaak is wat aan ons is toevertrouwd. Wij moeten niet achteloos omgaan met de opvoeding en het onderwijzen van onze kinderen, want Allah zal ons hierover vragen. Allah- subhanahu wa ta’ala- zegt: {Oh jullie die geloven, behoedt julliezelf en jullie gezinsleden voor de Hel, die als brandstof mensen en stenen heeft. }

Overgeleverd door Ibn Umar, moge Allah tevreden zijn met hem en zijn vader, dat de Boodschapper van Allah, صلى الله عليه وسلم , zei: ’Een ieder van jullie is een herder en is verantwoordelijk voor zijn kudde: de imam is een herder en is verantwoordelijk voor zijn kudde, de man is een herder in zijn huis en is verantwoordelijk voor zijn gezin, de vrouw is een herderin in de woning van haar man en is daarvoor verantwoordelijk, de dienaar is een herder en is verantwoordelijk voor het geld van zijn heer, een ieder van jullie is een herder en is verantwoordelijk voor zijn kudde’."

Uitgaande van deze religieuze teksten uit de Koran en de Sunnah, willen we stilstaan bij een aantal punten waar men het meest behoefte aan heeft, omdat het betrekking heeft op het lot van de mens, zowel hier in het wereldse leven als in het Hiernamaals.

Beste broeders en zusters, weet dat het opvoeden binnen het gezin te maken heeft met het beschermen en het voorkómen van de bestraffing op de Dag des Oordeels. Daarom zegt Allah: {Oh jullie die geloven, behoedt jullie zelf en jullie gezinsleden voor de Hel, die als brandstof mensen en stenen heeft. }

We moeten goed beseffen en begrijpen wat bedoeld wordt met opvoeding. Daarvoor kunnen we ons wenden tot de Koran, daarin vinden we belangrijke stukken. Eén daarvan staat in soerah Luqmaan, een vrome dienaar van Allah. Zijn adviezen aan zijn zoon waren alomvattend en beperkten zich niet tot één onderdeel. Zijn advies begon met het allerbelangrijkste wat wij ook aan onze kinderen horen te geven: Het aanbidden van de Enige Schepper Hem geen deelgenoten toekennen. Zijn advies eindigde met de ethiek en de manieren waar men aan vast moet houden. Zo kunnen we concluderen dat de adviezen van Luqmaan, zowel de aqeeda (geloofsleer), als de ‘ibada (aanbidding), als de suluuk (gedrag) omvatten. Dit is de methode van de opvoeding uit de Koran. Als we tegenwoordig kijken naar welke methodes worden gebruikt om kinderen op te voeden, dan kunnen we volmondig zeggen dat geen enkele methode, de methode van de Koran en de Sunnah evenaart aan of daar in de buurt van komt, al doen ze hun best om er iets moois van te maken. Allah zegt: {En (gedenkt) toen Luqmaan tot zijn zoon zei, hem raad gevende: “O mijn zoon, ken Allah geen deelgenoten toe: voorwaar, het toekennen van deelgenoten (aan Allah) is zeker een geweldig onrecht.” * En Wij bevolen de mens (goedheid) jegens zijn ouders. Zijn moeder droeg hem in zwakheid op zwakheid, en het zorgen van hem duurde twee jaren. Wees daarom Mij en jouw ouders dankbaar. Tot Mij is de terugkeer. * En als zij jou dwingen dat jij iets aan Mij toekent, zonder dat jij er kennis over hebt: gehoorzaam hun dan niet. En vergezel hen vriendelijk op de wereld. En volg de weg van degenen die zich tot Mij hebben gewend. Daarna is tot Mij jullie terugkeer. Dan zal Ik jullie op de hoogte brengen van wat jullie plachten te doen. * (Luqmaan zei:) “Oh mijn zoon, ook als is er iets dat slechts het gewicht van een mosterdzaadje heeft, dat zich in een rots bevindt, of in de hemelen, of in de aarde: Allaah zal het tevoorschijn brengen. Voorwaar, Allah is Zachtmoedig, Alwetend. * Oh mijn zoon, onderhoud de salaat en roep op tot het goede en weerhoud van het verwerpelijke. En wees geduldig met wat jou treft. Voorwaar, dat behoort tot de aanbevolen daden. * En wend jouw gezicht niet af van de mensen en loop niet trots op aarde: voorwaar, Allah houdt van geen enkele verwaande opschepper. * En wees gematigd in jouw (manier van) lopen en spreek met een zachte stem: voorwaar, de meest verafschuwde van de stemmen is zeker de stem van de ezel.}

Een ander voorbeeld van het opvoeden vanuit de Sunnah, is te vinden in de authentieke overlevering die overgeleverd is op gezag van Abdullah ibn Abbaas, moge Allah tevreden met hen zijn. Hij zei: “Ik zat op een dag achter de Profeet op een rijdier, toen hij tegen mij zei: “Oh jongeling, ik ga je iets leren. Gehoorzaam Allah en Hij zal je beschermen; gehoorzaam Allah en Hij zal je bijstaan; als je iets nodig hebt, vraag het aan Allah; als je steun nodig hebt, wend je tot Allah. En weet, als de hele gemeenschap bij elkaar zou komen om iets goeds voor je te betekenen, zal het hun niet lukken behalve als Allah dat heeft voorgeschreven. En als de hele gemeenschap bij elkaar zou komen om je kwaad te berokkenen, zal dat hun niet lukken, behalve als Allah het heeft voorgeschreven. De pennen zijn opgeheven en het papier is opgedroogd.”

In een andere overlevering staat: “Gehoorzaam Allah en je zult Hem vóór je vinden. Ken Allah in goede tijden, dan zal Hij jou kennen in moeilijke tijden. Weet dat hetgeen jou treft, is voorgeschreven en jou ook zal treffen en dat hetgeen wat jou niet treft, jou ook nooit zal treffen. Weet dat de overwinning gepaard gaat met geduld en de opluchting na moeilijkheid komt en dat met de moeilijkheid, de verlichting komt.”

Eén van de betekenissen waar we stil bij moeten staan, is het woord van de Profeet صلى الله عليه وسلم: “’Een ieder van jullie is een herder en is verantwoordelijk voor zijn kudde.” De opvoeding is een van de grootste kwesties die de meeste tijd van ons leven moet omvatten, omdat het een grote religieuze verantwoordelijkheid is. Wij horen dit op de beste manier uit te voeren, omdat we daarover gevraagd zullen worden bij Allah. Anas heeft overgeleverd dat de Profeet صلى الله عليه وسلم heeft gezegd: “Allah zal elke herder vragen over zijn kudde, heeft hij het bewaakt of verwaarloosd, totdat de man wordt gevraagd over zijn gezinsleden.”

In het boek van Bukhari en Muslim vinden we de overlevering van de Profeet صلى الله عليه وسلم waarin hij heeft gezegd: “Elke dienaar van Allah aan wie Allah iets heeft toevertrouwd om het te bewaken, en hij heeft zijn taak van nasieha niet voldaan, dan zal hij de geur van al-Jannah niet ruiken.”

Beste broeders en zusters, het grootste verlies wat men kan lijden, is het verlies van je gezin en van jezelf op de Dag des Oordeels. Allaah subhanahu wa ta’ala- zegt: {Zeg: Voorwaar, de verliezers zijn degenen die zichzelf en hun familie (door hun slechte bestemming) verlies toebrengen op de Dag der Opstanding. Weet dat dat het duidelijke verlies is.}

Het verwaarlozen van de taak van opvoeding leidt uiteindelijk tot verliezen. De echte sterke moslim doet zijn best om zijn kinderen advies te geven en te begeleiden. Dit doet hij om ervoor te zorgen dat zij de weg van Allah blijven volgen. Na het voltooien van de taak van tarbiyya moet je Allah-subhanahu wa ta’ala- vragen om je kinderen te leiden en ze als oogappels voor jou te laten zijn. Allaah- subhanahu wa ta’ala- zegt over zijn vrome dienaren terwijl Hij hun eigenschappen beschrijft:

{En degenen die zeggen: Onze Heer, maak voor ons onze echtgenotes en onze nakomelingen een verkoeling voor de ogen en maak ons leiders voor de muttaqun}